เปิดตำนาน ความเชื่อ สุริยุปราคา

วันนี้ทางทีมงานได้รวบรวมตำนาน “สุริยุปราคา” ที่เกิดขึ้นในเวลากลางวัน ขณะที่พระอาทิตย์กำลังสาดแสงแรงกล้า แล้วอยู่ๆ แสงค่อยๆ ดับลง จนความมืดเข้ามาแทนที่ เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติรูปแบบหนึ่ง ที่กำลังจะเกิดเป็นสุริยุปราคาวงแหวนวันที่ 21 มิถุนายน 2563 ที่เงาของดวงจันทร์ บังดวงอาทิตย์ โดยในประเทศไทยจะเห็นไม่เต็มดวง

ปรากฏการณ์นี้ ในอดีตมนุษย์นึกถึงสัญญาณของลางร้าย เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นกับพระอาทิตย์ คือดวงกลมๆ ค่อยๆ แหว่งราวกับถูกสัตว์ร้ายกัดกิน เป็นความเชื่อมาแต่นมนาน โดยสรุปตำนานความเชื่อสุริยุปราคาในแต่ละพื้นที่ แต่ละประเทศ ต่างมีเรื่องราวที่น่าสนใจ เช่น

-ประเทศจีน เชื่อว่าสัตว์ที่เขมือบดวงอาทิตย์นั้นคือ “มังกร” หรือบางตำนานก็บอกว่าเป็น “สุนัข” จากสวรรค์ นอกจากนั้นแล้ว คำว่า “สุริยุปราคา” ในภาษาจีนกลางยังเขียนโดยใช้อักษรคำว่า “วัน” ประกอบกับคำที่มีรากศัพท์เกี่ยวกับการ “กิน” สื่อว่าสุริยุปราคานั้นคือ การที่ดวงอาทิตย์กำลังจะถูกกลืนกิน

-ประเทศเวียดนาม เชื่อว่าสัตว์ที่มาเขมือบดวงอาทิตย์คือ กบ

-ประเทศเปรู เชื่อว่า “เสือพูม่า” มากลืนกินดวงอาทิตย์

-ชาวนอร์ส (Norse) ในแถบสแกนดิเนเวีย เชื่อว่าสุริยุปราคาเกิดจากหมาป่าสองตัววิ่งไล่จับดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ข้ามท้องฟ้า วันที่จับได้สำเร็จ คือวันที่เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคา หรือจันทรุปราคา

เมื่อหลายที่เชื่อในเรื่องนี้ จึงมีการจัดพิธีกรรมการไล่เจ้าสัตว์ร้ายต่างๆ กันไป อย่างเช่นในประเทศไทย ที่เชื่อว่า ราหูอมพระอาทิตย์ ซึ่งในเว็บไซต์ของกระทรวงวัฒนธรรมเอง นอกจากอธิบายปรากฏการณ์ตามหลักวิทยาศาสตร์แล้ว ยังเขียนถึงความเชื่อว่า

พระราหูอมพระอาทิตย์ หรือพระจันทร์ เพื่อแก้แค้นที่ราหูถูกจับได้ ตอนปลอมตัวไปร่วมกินน้ำทิพย์ ที่เกิดจากการกวนเกษียรสมุทร และถูกพระนารายณ์ขว้างจักรใส่จนตัวเหลือครึ่งท่อน ตั้งแต่ในอดีตเมื่อเกิดสุริยุปราคา จึงมีการช่วยกันตีเกราะเคาะไม้ ส่งเสียงดังก็เพื่อขับไล่ “ราหู” ให้คายดวงอาทิตย์ออกมาดังกล่าว